|
Dnia 29.11.2002 r. w Gimnazjum nr 1 w Lidzbarku Warmińskim zorganizowano eliminacje szkolne do Wojewódzkiego Konkursu Biologicznego.
W eliminacjach szkolnych wzięło udział 14 uczniów klas trzecich. Eliminacje polegały na poprawnym napisaniu testu z materiału obejmującego zakres trzyletniego nauczania biologii w gimnazjum.
Do dalszego etapu zakwalifikowały się:
Agata Wasilewska (III e)
Marta Łokucijewska (III a)
Małgorzata Kowalska (III a)
W eliminacjach rejonowych konkursu biologicznego, które odbyły się 15.02 2003 r. w Zespole Szkół Ogólnokształcących Ogólnokształcących w Lidzbarku Warmińskim Agata Wasilewska zajęła II miejsce, Marta Łokucijewska miejsce III, a Małgorzata Kowalska V miejsce.
Renata Masłowska |
Imię i nazwisko........................................................
Otrzymujesz do rozwiązania zadania sprawdzające Twoje wiadomości i umiejętności z biologii. Po uważnym przeczytaniu każdego zadania udziel poprawnej odpowiedzi, wpisując ja w wyznaczonym miejscu lub zakreślając kółkiem literę, przy której się ona znajduje (A, B, C, D). Życzę powodzenia!
1. Na rysunku przedstawiono podstawowe cechy istot żywych. Określ, który z wymienionych procesów nie jest konieczny do przeżycia pojedynczego osobnika, lecz jest niezbędny dla trwania gatunku.
|
A. rozmnażanie
B. wydalanie
C. oddychanie
D. odżywianie
2. Organizmami samożywnymi nazywamy takie, które:
A. pobierają gotowy pokarm, wyprodukowany przez inne
organizmy
B. żyją na martwych szczątkach roślin i zwierząt
C. zdobywają pożywienie, polując na inne organizmy
D. przy udziale energii słonecznej produkują cukry z dwutlenku
węgla i wody
3. Organizmy samożywne są przedstawione na rysunkach:
A. 1 i 2
B. 1, 3 i 5
C. 2 i 5
D. 1, 4 i 3
4. Rysunek przedstawia schemat budowy komórki pewnego organizmu. Obecność elementu oznaczonego litera A świadczy o tym, że jest to komórka:
A. zwierzęca
B. grzyba
C. bakterii
D. rośliny
5. W elemencie oznaczonym na rysunku w zadaniu poprzednim literą a zachodzi proces:
A. oddychania
B. fotosyntezy
C. wydalania
D. rozmnażania
6. Aminokwasy to składniki
A. białek
B. węglowodanów
C. tłuszczów
D. soli mineralnych
7. Głównym składnikiem każdego organizmu jest woda. Wykres przedstawia procentową zawartość wody w różnych organizmach i organach. Ola waży 50 kg. korzystając z informacji podanych na wykresie, oblicz wagę wody w ciele Oli i wskaż prawidłową odpowiedź:
A. 40 kg
B. 32,5 kg
C. 25,5 kg
D. 38 kg
8. Przeczytaj uważnie poniższy tekst:
Podstawowa jednostką strukturalna i
funkcjonalną życia jest komórka. U większości organizmów
wielokomórkowych komórki łączą się w zespoły o
określonych funkcjach – tkanki, jak np. tkanka mięśniowa u
zwierząt lub tkanka okrywająca u roślin. Z kolei tkanki
tworzą struktury zwane narządami lub organami, jak serce lub
żołądek u zwierząt, albo korzenie i liście u roślin.
Współdziałające ze sobą układy narządów tworzą złożony
wielokomórkowy organizm.
Solomon E.P., Berg L.R., Martin D.W., Villee
C.A.: Biologia, MULTICO, Warszawa 1998, str. 10-11
Wybierz prawidłową kolejność komplikowania się struktury organizmów:
A. tkanka 
komórka organ
organizm
B. komórka tkanka organizm
organ
C. komórka tkanka organ
organizm
D. tkanka organizm komórka
organ
9. Na rysunku poniżej zaznaczono niektóre ważne narządy w ciele człowieka. Przeanalizuj go i uzupełnij poniższe zdania:
| A. Narząd oznaczony na rysunku litera A to
...................... Rolą tego narządu jest .............................. B.
Spośród narządów przedstawionych na rysunku wybierz
te, które należą do układu oddechowego i podaj ich
nazwy: |
 |
10. Korzystając z rysunku i dołączonego opisu rozpoznaj, jaka to tkanka:
| A. Komórki tej tkanki okrywają powierzchnię ciała
zwierząt oraz wyścielają wnętrze naczyń
krwionośnych, dróg oddechowych i innych narządów. Tkanka ......................... B. Komórki tej tkanki kurczą się pod wpływem bodźców nerwowych, umożliwiają ruch organizmom zwierzęcym. Tkanka.......................... C. Tkanka ta umożliwia szybkie przekazywanie informacji do różnych części ciała. Tkanka........................... |
 |
11. Organizm cudzożywny przedstawiono na rysunku oznaczonym cyfrą:
A. 1 B. 2 C. 3 D.4
12. Rysunek przedstawia fragment przekroju przez łodygę rośliny. Literami A, B, C, D oznaczono cztery najważniejsze tkanki roślinne. Zwróć uwagę na wygląd komórek budujących poszczególne tkanki oraz ich położenie w łodydze. Wpisz do tabeli nazwy tkanek i określ jednym zdaniem ich rolę
| Oznaczenie | Nazwa tkanki | Rola tkanki |
| A | ||
| B | ||
| C | ||
| D |
13. Plecha porostów jest przedstawiona na rysunku oznaczonym cyfrą:
| A. 1 | B. 2 | C. 3 | D. 4 |
|
14. Plecha porostów jest zbudowana:
A. tylko ze strzępek grzybów
B. tylko z komórek glonów
C. ze strzępek grzybów oplatających komórki glonów
D. brak prawidłowej odpowiedzi
15. Znaczenie porostów polega na tym, że:
A. wydzielane przez nie kwasy powodują kruszenie się skał i
umożliwiają zasiedlenie nowych terenów przez rośliny
B. na pewnych obszarach są ważnym składnikiem pożywienia
zwierząt i czasami ludzi
C. służą do wyrobu pewnych leków oraz niektórych barwników
D. wszystkie powyższe odpowiedzi są prawidłowe
16.Pod wpływem intensywnie rozmnażających się glonów woda w jeziorze przybiera barwę siną, czerwoną lub zieloną. Zjawisko to nazywamy:
A. anabiozą
B. zakwitem
C. gniciem
D. fermentacją
17. Spośród przedstawionych na poniższych rysunkach glonów okrzemka jest:
A. 1 B. 2 C. 3 D. 4
 |
18. Glony należą do roślin samożywnych, ponieważ zawierają:
A. jądro
B. chloroplasty
C. wakuole
D. cytoplazmę
19. Z przedstawionych na rysunku roślin wybierz rośliny nasienne:
A. 1, 3, 4
B. 1, 2, 3
C. 2, 3,4
D. 3, 4,5
20. Wybierz gałązki roślin nagozalążkowych:
A. 1 i 3 B. 1, 2, i 4 C. 2 i 3 D. 2, 3, i 4
 |
21. Rozpoznaj drzewa na podstawie liści:
1 - ..................... 3 ...........................
2 - ..................... 4 - ..........................
 |
22. Dokończ zdanie:
 |
Przedstawione na rysunkach organizmy należą do .......................................................
23. Dokończ zdanie:
Organellami ruchu u pantofelka są .................................
24. Dokończ zdanie:
Stułbia, ukwiał, chełbia i koralowce należą do typu ........................................
25. Dokończ zdanie:
Pasożytniczymi robakami płaskimi są: ..................... i .........................
26. Dokończ zdanie:
Tasiemcem nieuzbrojonym można
zarazić się po zjedzeniu ..........................
..................................................................................................................
27. Wymień trzy pasożytnicze robaki obłe:
1.
2.
3.
28. Ekologia jest nauką zajmującą się badaniem:
A. zachowań żywych organizmów w określonym środowisku
B. materii nieożywionej
C. zależności występujących między organizmami oraz między
organizmami a środowiskiem
D. różnic między organizmami a środowiskiem
29. Rysunek przedstawia obieg materii w przyrodzie. Cyframi 1 – 3 oznaczono:
 |
1 ______
2 ______ 3
A. producentów
destruentów konsumentów
B. konsumentów
producentów zooplankton
C. producentów
konsumentów destruentów
D. konsumentów
destruentów zooplankton
30. Rośliny są producentami, ponieważ:
A. produkują tlen podczas fotosyntezy
B. produkują duże ilości nasion
C. wytwarzają związki organiczne przy udziale energii
świetlnej
D. wytwarzają dużo energii cieplnej
31. Wilk w łańcuchu pokarmowym jest:
A. producentem
B. destruentem
C. konsumentem I rzędu
D. konsumentem II rzędu
32. Do destruentów zaliczamy:
A. glony i bakterie
B. bakterie i grzyby
C. grzyby i glony
D. glony i rośliny nasienne
33. Reducentami (destruentami) nazywamy organizmy, które:
A. rozkładają substancje organiczne, co umożliwia
krążenie materii w przyrodzie
B. produkują związki organiczne z wody i dwutlenku węgla przy
udziale energii świetlnej
C. powodują zakwity wody
D. pobierają pokarm z innych żywych organizmów
34. Współżycie organizmów dwóch odrębnych gatunków, oparte na obustronnej korzyści, nosi nazwę:
A. drapieżnictwa
B. regeneracji
C. symbiozy
D. konkurencji
35. Ekosystem składa się:
A. środowiska nieożywionego i zasiedlających je różnych
organizmów
B. środowiska nieożywionego i rosnących tam roślin
C. środowiska nieożywionego i zamieszkujących je zwierząt
D. wszystkich organizmów roślinnych i zwierzęcych
36. Organizmy różnych gatunków zamieszkujące określone środowisko i powiązane wzajemnymi zależnościami tworzą:
A. ekosystem
B. biotop
C. biocenozę
D. anabiozę
37. Elementy przyrody nieożywionej w ekosystemie określamy jako:
A. łańcuchy pokarmowe
B. biotop
C. biocenozę
D. sieć pokarmową
38. Organizmy w środowisku połączone są zależnościami pokarmowymi, które noszą nazwę:
A. łańcuchów pokarmowych
B. biocenozy
C. sieci pokarmowych
D. prawidłowe
E. są odpowiedzi A i C
39. Spośród podanych niżej organizmów wybierz prawidłowo ułożony łańcuch pokarmowy:
A. człowiek
plankton larwy owadów ryby
B. ryby plankton larwy
owadów człowiek
C. plankton larwy owadów ryby człowiek
D. larwy owadów człowiek ryby plankton
40. Na rysunkach przedstawiono niektóre zwierzęta chronione. Cyfrom 1-5 przyporządkuj poprawne nazwy zwierząt:
 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |
| A. | jastrząb | jaszczurka | jaskółka | salamandra | rak |
| B. | orzeł | salamandra | nietoperz | ropucha | karaczan |
| C. | puchacz | odmieniec | kruk | padalec | turkuć |
| D. | sowa | traszka | nietoperz | jaszczurka | jelonek |
41. Należy dbać o zdrowie wszystkich narządów organizmu. Schemat przedstawia niektóre z nich. Po analizie nazwij te narządy i podaj ich główne funkcje.
 |
1-..............................- .......................
2-.............................-.........................
3-.............................- .........................
4-.............................- .........................
42. Uzupełnij schemat obrazujący proces fotosyntezy, wstawiając w odpowiednie miejsca nazwy pochłanianych, wydzielanych i dostarczanych substancji. Wykorzystaj następujące określenia:
chlorofil, cukier, dwutlenek węgla, energia słoneczna, tlen, woda i sole mineralne
 1
-.............................. |
1 -.............................. 2 -............................. 3 -.............................. 4 -.............................. 5 - ............................. 6 - ............................. |
43. Uzupełnij reakcje fotosyntezy, wpisując jeden z substratów tego procesu oraz jego produkty:
....................................+ woda
………….........……..+………………………….
44. Utwórz logiczne pary z określeń podanych w dwóch kolumnach:
| 1. aminokwasy | a. jednostki budulcowe tłuszczów |
| 2. glukoza i frutkoza | b. cukry proste |
| 3. kwasy tłuszczowe | c. synteza związków organicznych z nieogranicznych przy udziale energii świetlnej |
| 4. fotosynteza | d. jednostki budulcowe białek |
45. Terminem oddychanie nazywamy proces:
A. podczas którego komórka uzyskuje energię potrzebną do
szycia
B. który polega na tlenowym lub beztlenowym rozłożeniu
związków organicznych
C. powstawania związków organicznych z dwutlenku węgla i wody
D. prawidłowe są odpowiedzi A i B
46. Na rysunku przedstawione są główne składniki krwi. Nazwij struktury oznaczone cyframi 1 – 2 i napisz, jakie pełnia funkcje:
1 - ..................jej funkcją jest ..................
2 - ................. jej funkcją jest ..................
 |
47. Obejrzyj przekrój serca i nazwij jego części oznaczone cyframi 1 – 4:
1 -
..........................................
2 - .........................................
3 -.........................................
4 -..........................................
 |
48. Wymień trzy funkcje krwi:
1
-.........................................
2 -.........................................
3 -.........................................
49. Wymień trzy choroby układu krążenia:
1
-.........................................
2 -.........................................
3 -.........................................
50. Temperatura ciała człowieka jest kontrolowana i regulowana przez ośrodek termoregulacji w mózgu. Przedstaw, co dzieje się, gdy temperatura ciała jest zbyt wysoka, a co zachodzi, gdy temperatura ciała jest zbyt niska:
Gdy temperatura ciała jest zbyt
wysoka:
1.
................................................................................................
2.
................................................................................................
Gdy temperatura ciała jest byt
niska:
3.
.................................................................................................
4.
.................................................................................................
51. Do funkcji układu krwionośnego należy:
A. szybka reakcja na bodźce płynące ze środowiska
wewnętrznego i zewnętrznego
B. gromadzenie i przetwarzanie informacji
C. kontrolowanie pracy wszystkich narządów i układów
D. wszystkie powyższe informacje są prawdziwe
52. Rysunek przedstawia budowę komórki nerwowej. Dobierz nazwy z listy zamieszczonej poniżej do części oznaczonych na rysunku cyframi 1 – 4:
dendryty akson (neuryt) ciało komórki osłonka mielinowa
 |
1 - ................................
2 - ................................
3 - .................................
4 - .................................
53. Uzupełnij zdanie:
Do zwierząt stałocieplnych należą........................ i ……………………………..
54. Tkanki budujące szkielet człowieka przedstawiono na rysunkach:
A. 1, 2 B. 2, 3 C. 1, 4 D. 3, 4
 |
55. Szkielet człowieka pełni następujące funkcje:
A. podpiera ciało i chroni
narządy wewnętrzne
B. bierze udział w wytwarzaniu składników krwi
C. jest magazynem wapnia i fosforu
D. pełni wszystkie wyżej wymienione funkcje
56. Nazwij wady w budowie szkieletu przedstawione na rysunkach 1 i 2 oraz wymień dwie przyczyny powstawania wady oznaczonej nr 2.
 |
1. .............................. 2. ...................................
Przyczyny powstawania wady pokazanej na rys. 2:
................................................
................................................
57. U dziewięciomiesięcznej Kasi lekarz stwierdził nieprawidłowości w rozwoju kości spowodowane niedoborem witaminy D3. Zalecił podawanie zwiększonej dawki tej witaminy i dużo spacerów, szczególnie w słoneczne dni.
A. Podaj nazwę choroby stwierdzonej u Kasi .........................
B. Wyjaśnij krótko, dlaczego dziewczynce zalecono częstsze przebywanie na dworze w słoneczne dni:
...........................................................................................................................
Test opracowała Renata Masłowska
